İktidarın “Terörsüz Türkiye” adını verdiği süreçle ilgili atılacak yasal adımları planlaması için TBMM’de kurulan Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu, en kritik kararlarından biri vermek üzere toplandı.
TSİ 14.00’te bir araya gelen komisyon üyeleri, İmralı Cezaevi’nde bulunan PKK lideri Abdullah Öcalan ile görüşülüp görüşülmeyeceği konusundaki kararını verdi.
Yapılan oylamada Öcalan’ın İmralı’da ziyaret edilmesi yönünde karar çıktı.
Karar oy çokluğuyla alındı. Oylamaya 51 komisyon üyesinden 37’si katıldı.
Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) ve Yeniden Refah Partisi (YRP) milletvekillerinin yanı sıra. AKP ve Yeni Yol’dan da birer vekil oylamada yer almadı.
AKP, MHP ve DEM Parti’nin yanı sıra EMEP ve TİP’ten de birer evet oyu verildi. Demokrat Parti, DSP ve Hüda Par’dan birer hayır oyu çıktı.
Öcalan ile SEGBİS üzerinden görüşme yapılmasını teklif eden ancak bu önerisi oylamayla reddedilen Yeni Yol’dan ise iki çekimser oy çıktı.
İsimler için Cumartesi sabahına kadar süre
Üye tam sayının 5’te 3 nitelikli çoğunluğunun oyuyla alındığını duyuran komisyon, “İmralı Yüksek Güvenlikli Ceza İnfaz Kurumuna gidecek temsilcilerin parti gruplarınca 22 Kasım 2025 Cumartesi sabahına ve Komisyonun nihai raporunun hazırlanması için teklif ve görüşlerin de 28 Kasım Cuma akşamına kadar TBMM Başkanlığına bildirilmesi istenmiştir” açıklamasında bulundu.
Oylamanın yapıldığı toplantı sonrası ANKA haber ajansına konuşan EMEP Milletvekili İskender Bayhan, “CHP’den temsilci olmayacağı için İmralı’ya dört kişi gidecek. Yeni Yol Grubu, AKP, MHP ve DEM milletvekilleri gidecek” açıklamasında bulundu.
Yeni Yol Grup Başkanı Bülent Kaya ise kendilerinin de öneri vermeleri nedeniyle diğer öneri için oy kullanmadıklarını ve “çekimser kalma” gibi bir durumun olmadığını belirterek İmralı’ya temsilci gönderip gönderilmemesi konusunu grup içinde değerlendireceklerini açıkladı.
CHP üye göndermeyecek
Oturumun başında TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, 18’inci kez toplanan komisyonun bugünkü görüşmesinin basına kapalı olarak yapılmasını önerdi.
Oturum henüz basına kapatılmadan söz alan CHP’li Murat Emir, “CHP olarak komisyon heyetine üye vermeyi doğru bulmuyoruz” dedi. Ancak CHP’nin komisyondan çekilmeyeceğini de ifade belirtildi.
Üyelerin, toplantının basına kapalı devam edip etmemesi yönünde görüşlerini açıklamasının ardından oturuma ara verildi.
CHP oturumdan ayrıldı
Murat Emir komisyon toplantısına verilen arada yaptığı açıklamada, oturumun kapalı yapılmasına itiraz ettiklerini bu nedenle toplantının basına kapalı yürütülecek bölümüne katılmayacaklarını belirtti.
Emir, “Meselenin milletten bir şey saklamadan şeffaflıkla konuşulması” gerektiğini belirtti, bugünkü 18’inci oturumu terk etmiş olsalar da bundan sonra da komisyonda yer almaya devam edeceklerini kaydetti.
Çözüm tartışmalarının “İmralı’ya gidip, gitmeme” meselesine sıkıştırılmasına karşı çıktıklarını belirten Emir, “Devlet yetkilileri İmralı ile zaten görüşmekte, milletvekillerinden oluşan bir heyet de adaya gidip gelmektedir” dedi.
Emir, İmralı’ya bizzat gitmek yerine “teknolojik olanakların kullanılmasını” önerdiklerini de ifade etti.
Anayasa Mahkemesi kararlarına uyulması ve kayyum uygulamalarından vazgeçilmesi gibi adımlar atılmadan İmralı’ya gitmenin konuşulmasının yanlış olduğunu belirten Emir, bugün kararı merak edilen CHP’nin kapatma istemi ile karşı karşıya olduğunu da hatırlattı.
DEM Parti: Tarihsel bir adım olacak
Komisyondan İmralı’ya gidilmesi yönünde karar çıkmasının ardından DEM Parti Eş Genel Başkanlarının imzasıyla yazılı açıklama yayımlandı. Açıklamada, “Gerçekleşecek İmralı ziyareti, on yıllardır yaşanan acıların kalıcı olarak sona ermesi ve toplumsal uzlaşının tesis edilmesi yolunda atılmış tarihsel bir adım olacaktır” denildi.
İmralı’ya gidecek komisyon heyetine üye vermeyen CHP’yi de isim vermeden eleştiren DEM Parti Eş Genel Başkanları, şunları kaydetti:
“Ne var ki, bazı siyasi çevrelerin bu tarihi adıma mesafeli yaklaşımlarını da üzüntüyle karşıladığımızı belirtmeliyiz. Barış süreçlerinde cesaret ve ileri görüşlülük her zaman takdir edilmeyi hak eder. Tereddütler ve kaçınmalar toplumsal vicdanı yaralar. Demokratik siyasetin gereği, böylesi tarihsel bir süreçte halkların ortak geleceğine dair alınacak kararlarda yan yana durmak, omuz omuza yürümektir.”
Komisyondaki üye dağılımı
Komisyonda AKP’den 22, CHP’den 11, DEM Parti’den beş, MHP’den dört, Yeni Yol Grubu’ndan üç, HÜDA PAR’dan bir, Yeniden Refah Partisi’nden bir, TİP’ten bir, EMEP’ten bir, Demokratik Sol Parti’den bir ve Demokrat Parti’den bir milletvekili ile toplam 51 üye bulunuyor.
MHP Hukuk ve Seçim İşlerinden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı ve komisyon üyesi Feti Yıldız, yapılacak görüşme kanun teklifi olmadığı için karar alınması için basit çoğunluğun yeterli olacağını söylemişti.
Komisyonun çalışma esaslarına göre yasa teklifleri için beşte üç nitelikli çoğunlukla, diğer hususlarda ise salt çoğunlukla karar alınıyor. Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş, İmralı ziyareti konusunda da nitelikli çoğunlukla karar alınacağını ifade etmişti. Bu durumda İmralı ziyareti için 31 komisyon üyesinin “Evet” oyu vermesi gerekiyordu. MHP ve DEM Parti daha önce komisyonun Öcalan ile de görüşmesi gerektiğini belirtmişlerdi.
AKP’li üyeler dün toplanmıştı
AKP’li komisyon üyeleri, oylamadaki tavırlarını belirlemek için Genel Başkanvekili Efkan Ala ve Grup Başkanı Abdullah Güler’in başkanlığında dün TBMM’de bir araya gelmişlerdi. 15.30’da başlayan toplantı yaklaşık bir saat sürmüştü. Toplantının ardından konuşan Güler, İmralı’ya gidilmesine olumlu baktıklarını beirterek “Esas olarak İmralı’ya bir ziyaret belliydi. AK Parti olarak olumlu baktığımızı, Cumhur İttifakı’yla beraber ifade etmiştik. Yarınki komisyonda inşallah Sayın Meclis Başkanımız bir değerlendirme yapacak” demişti.
DEM Parti’nin heyete vereceği isim kesinleşti
DEM Parti Sözcüsü Ayşegül Doğan, dün düzenlediği basın toplantısında komisyondan ziyarete onay çıkacağını umduklarını söylemişti. CHP’ye de seslenen Doğan, “Biz ana muhalefet partisine yakışanın barış mücadelesinin ön saflarında yer almak olduğunu düşünüyoruz. Çünkü kendilerine yakışan da yaraşan da bu” ifadelerini kullanmıştı. Doğan, ziyaretin gerçekleşmesi halinde heyette DEM Parti adına partinin grup başkanvekili Gülistan Kılıç Koçyiğit’in yer alacağını da açıklamıştı.
Erdoğan karar için komisyona işaret etmişti
TBMM’de bir komisyon kurulması konusunu ilk kez gündeme taşıyan isim olan MHP lideri Bahçeli, bu komisyonun Abdullah Öcalan ile görüşmesi gerektiğini de pek çok kez dile getirdi.
Bahçeli’nin İmralı’ya ziyaret konusunda son çıkışı dört gün önce gelmişti. Artık Öcalan ile görüşme tartışmasına nokta koymanın vaktinin geldiğini savunan Bahçeli, “Sürecin asıl muhataplarından birisiyle doğrudan temas kurulamayacaksa sonuç nasıl alınacak, ilerleme nasıl kaydedilecek?” diye sormuş ve bu konuda adım atılmaması halinde kendisinin İmralı’ya gideceğini, “Şayet Meclis’te kurulan komisyon bu çerçevede karar alamazsa, alırım yanıma üç arkadaşımı kendi imkânlarımızla İmralı’ya gitmekten gocunmam, çekinmem” sözleriyle ifade etmişti.
Çarşamba günü yaptığı grup konuşmasında Bahçeli’ye teşekkür eden Cumhurbaşkanı Erdoğan ise Bahçeli’nin açıklamalarını “cesur, ufuk açıcı, yol gösterici” olarak nitelendirirken “Meclis Komisyonu’nun Türkiye için, Türkiye’nin güvenli geleceği için, milletimizin birlik ve beraberliği için en doğru, en isabetli kararı vereceğine yürekten inanıyorum” sözleriyle karar için komisyonu işaret etti. Erdoğan, Bahçeli’yi 12 Kasım’da ziyaret etmişti. Bahçeli’nin konutunda gerçekleşen görüşme yaklaşık 40 dakika sürmüştü.
Erdoğan partisinin grup toplantısının ardından bir gazetecinin “Bahçeli kimse gitmezse ben giderim İmralı’ya dedi. Bu açıklamayı nasıl değerlendirirsiniz?” sorusuna ise cevap vermedi. Erdoğan daha önce Devlet Bahçeli’nin Abdullah Öcalan için “umut hakkını” gündeme taşımasına ilişkin soruyu da yanıtsız bırakmıştı.
Bahçeli’nin açıklamalarının ardından MHP’li komisyon üyesi Feti Yıldız, komisyonun İmralı’ya gidilmesi yönünde karar alacağını söyledi. Sosyal medya hesabından paylaşım yapan Yıldız, komisyon üyelerinden oluşan heyetin birkaç gün içinde İmralı Cezaevi’ne gideceğini belirtirken “Heyete milletvekili vermek istemeyen bir siyasi parti var ise açık ve net şekilde kamuoyuyla paylaşmalıdır” şeklindeki sözleri dikkat çekti.
İYİ Parti’den tepki
Hem sürece hem de komisyonun Öcalan ile görüşmesine karşı çıkan İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu ise Bahçeli’ye TBMM kürsüsünden tepki gösterdi.
MHP lideri Bahçeli’nin konuşması sırasında milletvekillerinden izin istemesini gündeme taşıyan Dervişoğlu, “Anlaşılan o ki Cumhurbaşkanından izin alamadı, salondakilerden izin istemeye kalkıştı. Lafı uzatmaya gerek yok. Bunların hasreti kucaklaşmadan bitmeyecek, o yüzden salın gitsin. Sayın Bahçeli nereye gitmek istiyorsa gitsin. İster Kandil’e ister İmralı’ya, milletin istikameti değişmeyecektir” dedi.
Öcalan’a yapılan ziyaretler
Eğer komisyon oylamasında İmralı’ya gidilmesi kabul edilirse PKK lideri Abdullah Öcalan ilk kez DEM Parti dışındaki partilerden milletvekilleri ile görüşecek. Abdullah Öcalan, süreç boyunca ilgili devlet yetkilileri, avukatları, ailesi ve DEM Parti milletvekillerinden oluşan bir heyetle görüşebiliyordu.
Süreç kapsamında Öcalan ile yüz yüze ilk görüşme, Bahçeli’nin 22 Ekim 2024’teki çağrısından bir gün sonra yeğeni DEM Parti Milletvekili Ömer Öcalan tarafından “aile görüşü” kapsamında yapılmıştı. Daha sonra DEM Parti milletvekilleri Sırrı Süreyya Önder ve Pervin Buldan, Öcalan’ı ziyaret etmeye başlamıştı.
Önder’in 3 Mayıs 2025’te hayatını kaybetmesinin ardından heyete Mithat Sancar dahil edildi. Son olarak 3 Kasım’da Pervin Buldan, Mithat Sancar ve avukat Faik Özgür Erol, Öcalan’ı İmralı Cezaevi’nde ziyaret etmişti.
